Het versterken van de leesvaardigheid van zwakke lezers

Kees Vernooy, lector Stein Hogeschool, Hengelo

Het belang van een goede leesvaardigheid

Zonder een goede lees- en schrijfvaardigheid zijn leerlingen niet in staat hun potentiële leer- en onderwijsmogelijkheden te benutten en zijn hun  maatschappelijke mogelijkheden begrensd. Snow (2016) noemt goed kunnen begrijpend lezen zelfs de belangrijkste 21e-eeuwse vaardigheid.

Het probleem
De inschatting is dat 30% van de leerlingen in het VO moeite met lezen heeft; bijna 18% van de 15-jarigen is laaggeletterd. 

Hoe verklaren?

In de praktijk zijn er leerlingen die slecht lezen omdat ze slecht leesonderwijs hebben gehad en leerlingen die goed leesonderwijs hebben gehad en toch niet goed leerden lezen. Een factor is ook onvoldoende onderhoud van de leesvaardigheid van risicolezers vanaf groep 6 van de basisschool.

Kunnen oudere zwakke lezers betere lezers worden? Onderzoek zegt ‘ja’! Internationaal is de oudere zwakke lezer een ‘hot topic’ waarbij men zich richt op hun instructiebehoeften. Wat betekenen die bevindingen voor het VO? 

1. De school erkent dat leesvaardigheid er voor leerlingen veel toedoet en dat die verbeterd kan worden;

2. De docent: centraal stellen van de tekst, kijken naar de kwaliteit van teksten in schoolboeken, korte pre-teaching van belangrijke woorden, aandacht voor vloeiend lezen, modellen hoe je beter met teksten kunt omgaan, het belang van herhaald lezen, goede en zwakke lezers samen laten lezen, rekening houden met de achtergrondkennis van leerlingen, info over de tekststructuur bijbrengen, etc..