Nieuwe perspectieven voor schrijfstijlonderwijs

Jeroen Steenbakkers, Ludgercollege Doetinchem

Recente vernieuwingsvoorstellen, zoals die van Curriculum.nu en het bestuur Levende Talen Nederlands, noemen persoonsvorming als een belangrijk onderwijsdoel. Daarmee sluiten de voorstellen aan bij inspirerende vertogen van pedagogen als Biesta en Van den Berg. Zij stellen dat goed onderwijs zich dient te richten op de overlap van kwalificatie-, socialisatie- en persoonsvormingsdoelen (subjectivering). 

Mijn onderzoeksvraag is: op welke manier kan de docent Nederlands daaraan bijdragen in de lespraktijk? 

Met deze vraag ging een docentontwikkelteam aan de slag. We maakten acht lessen voor schrijfstijl voor klas 4 (havo/vwo). De leerlingen leren stijlstrategie├źn kennen, zoals concreet schrijven en het gebruik van intensiverende woorden. Leerlingen gaan experimenteren met stijl. Ze schrijven korte teksten waarin ze stijlstrategie├źn bewust toepassen. 

Deze teksten mailen ze naar de docent. Elke les begint met een klassikale bespreking van leerlingteksten, waarbij de docent passages toont op het digibord. De docent richt de aandacht op formuleerkeuzes en op het effect ervan. Deze klassengesprekken bestrijken alle drie de doeldomeinen. 

  1. Ze zijn sterk inhoudelijk (kwalificatie); 
  2. ze gaan in op effecten van taal (socialisatie), 
  3. en tegelijkertijd vormen ze een oefening in toegewijd kijken naar taal van jezelf en anderen (persoonsvorming). 

De besprekingen bewerkstelligen een nieuwe blik op teksten, vanuit het perspectief van de lezer (de ander). 

In deze workshop komen mogelijkheden en moeilijkheden van deze lessenserie aan bod. We bespreken ervaringen van acht docenten, die deze lessen nu voor het tweede jaar geven. 

Deelnemers krijgen de lessenserie digitaal en op papier.